09:55:40

نن د نهې ورځ یا سه شنبه، د ۱۳۸۸ لمریز کال د سلواغې د میاشتې ۲۰، د ۱۴۳۱ سپوږمیز کال د صفرې د میاشتې ۲۴مه، او د ۲۰۱۰ زیږدیز کال د فبروري د میاشتې نهمه نیټه ده.

۱:
۱۰۴۶ کاله وړاندې، د ۳۸۵ سپوږمیز کال د صفرې د میاشتې په ۲۴مه، مشهور ادیب او د ډیلمیانانو د لړۍ یو پوه وزیر (( صاحب بن عباد)) وفات شو.
هغه یو پیاوړی لیکوال و او په فضل او ادب کې د خپل وخت له مشهورو کسانو ګڼل کیدو، لکه د هغه مهال څو مشهور پوهانو خپل ځينې کتابونه د هغه په نامه تالیف کړي دي.
صاحب بن عباد، سره له دې، چې د ډیلمیان د حکومت په لړۍ کې وزیر و، خو د خپلو تر لاس لاندې کسانو پر وړاندې یې له خاکسارۍ او تواضع ډډه نه کوه .
له صاحب بن عباده ارزښتمن کتابونه پاتې دي.
د هغه تر ټولو مشهور اثر، (( المحیط)) نومیږي، چې د لغاتو په څپرکي کې په اوو ټوکو کې لیکل شوی دی.

د صاحب بن عباد له نورو اثارو (( امامت)) ،(( الانوار والاعیاد)) او (( فضائل النوروز)) ته اشاره کولا ی شوو.

۲:
۳۶۱ کاله وړاندې، د ۱۶۴۹ زیږدیز کال د فبروري په نهمه، په انګلیستان کې د ولسمشريز حکومت پړاو د (( اولیور کرامول)) په مشرۍ پیل شو.
هغه یوپوځي قوماندان و، چې د انګلیستان د پارلمان ملاتړو جوړ کړی و، تر ځو ددې هېواد د پاچا ، لومړي چارلیز د ظلم پر وړاندې د اعتراض په توګه د هغه پر وړاندې مقابله وکړي.
د لومړي چارلیز پوځ د پارلمان د ځواکونو پر وړاندې ماتې وخوړه او دی په خپله په ۱۶۴۹ کال کې د پارلمان په حکم په دار شو.
د انګلیستان پارلمان همدارنګه په دې ورځ، د پاچاهۍ نظام لغوه کړ او جمهوري نظام یې د هغو ځای ناستی کړ او کرامول یې د ولسمشر په توګه وټاکه.
خو کرامول په ۱۶۵۳ کال کې د پارلمان په ړنګولو سره، په انګلیستان کې سرزوری نظام رامنځ ته کړ.
کرامول په ۱۶۵۸ کال کې مړ شو او زوی یې ځای ناستی شو، خو له اتو میاشتو حکومت وروسته، د نه وړتیا او همدارنګه د پوځ د مشرانو په دباو سره، استعفا ته اړشو او په انګلیستان کې يوځل بیا پاچاهي نظام رامنځ ته شو.
کرامول په خپل کابو ۹ کلن سرزوري حکومت کې، ډیرې جګړې وکړې چې تر ټولو ناورینوونکې یې، پر ایر لنډ برید او له ده سره د مخالفت له امله ددې هېواد د خلکو وژنه وه.

۳:
۳۱ کاله وړاندې، د ۱۳۵۷ لمریز کال د سلواغې د میاشتې په ۲۰مه، د ایران له اسلامي انقلاب سره د هوايي ځواک د کارکوونکو د یوځای کېدو د اعلان او له امام خمیني (رح) سره د هغوی بیعت، د پاچا د ګارد مزدورانو د شپې په تهران کې د هوايي ځواک پر یوه اډه برید وکړ.
ددې خبر له خپریدو سره، د ایران مسلمان خلک، د هوايي کارکوونکو د مرستې لپاره، چې د مقاومت په حال کې و، د تهران ښار له هر لوري د هوايي ځواک د اډې پرلوري وځغاستل .
انقلابي او مسلمان خلک، چې لومړنۍ او کمې وسلې یې په لاس کې وې، په خپلې میړانې سره، د پاچا رژيم د مزدورانو برید له ماتې سره مخ کړ او په دې توګه په ایران کې د پاچا رژيم د نسکوریدو لپاره د خلکو د مبارزې وروستۍ پړاو پیل شو.

۴:
۲۴ کاله وړاندې، د ۱۳۶۴ لمریز کال د سلواغې د میاشتې په ۲۰مه، د عراق د پخواني رژيم د پوځ پر سنګرونو، د ایران میړنیو جنګیالیو، ددواړو هېوادونو په سویلي سرحدي سیمه کې، د ولفجر۸ عملیات پیل شول.
په دې عملیاتو کې، په زرګونو تنه ایراني پوځیان د ارواند له څپانده سینده تیر شول او د عملیاتو په لومړۍ ورځ یې د عراق په سویل کې د فاو ښار ونیو.
دغه عملیات دومره ناڅاپي او له پوځي پلوه سخت او بریالي و، چې د نړۍ د پوځي او سیاسي کار پوهانو د حیرانتیا او د عراق د پخواني رژيم د لار ورکېدو لامل شول.
د والفجر ۸ عملیات، د ایران پرخاوره د صدام د نیواک د پای ته رسیدو او دې هېواد ته اوښتو زیانونو ته د غاړه اېښودو په موخه تر سره شول، او پر عراق یې د ایران پوځي غوره والی، دعراق د پوځي تیري په شنډولو سره څرګند کړ.
د فاو ښار د نیولو په بهیر کې، د پنځوس زره عراقي پوځيانو په وژلو او ټپي کېدو سربیره، ددې هېواد شپږ سوه ټانکونه او پوځي ګاډي او ۴۵ الوتکې له منځه ولاړل.

۵:
۱۸ کاله وړاندې، د ۱۹۹۲ زیږدیز کال د فبروري په ۹مه، د الجزایر په پارلماني ټولټاکنو کې د اسلام پالو د پام وړ بریالیتوب وروسته، پر دې هېواد لاس برو پوځيانو ټولټاکنې باطلې کړې او د الجزایر اسلامي نجات جبهې د اسلام پال ګوند یې غیر قانوني اعلان کړه.
پر الجزایر د واکمنو پوځيانو دغه اقدامات، په دې هېواد کې د نښتو او تاوتریخوالي د پړاو د پيلیدو لامل شول، چې ډير کسان پکې ووژل شول.
د یادونې وړده، چې د الجزایر پارلماني ټولټاکنې د ۱۹۹۱ کال په ډسمبر کې ترسره شوې.
سالار