|
10:42:32 نن دپجنشبې ورځ د۱۳۸۸ هجري لمریز کال دکب دمیاشتې ۲۸ ، د۱۴۳۱ هجري قمري کال د ربیع الثاني دمیاشتې ۲ او د ۲۰۱۰ میلادي کال دمارچ دمیاشتې ۱۸ نیټه ده . (۱) ۵۰۰ کاله وړاندې په همداسې ورځ د۱۵۱۰ میلادي کال دمارچ دمیاشتې په ۱۸ نیټه په جنوبي امریکا کښې په کولمبیا هیواد داسپانیا استعماري سلطه او نفوذ پیل شو . دکولمبیا ټاټوبی په ۱۴۹۹ میلادي کال کښې داسپانیا دکشفونکو لخوا کشف شو او داسپانیا استعمارګرانو له خپل هیواد سره دکولمبیا په یوځاې کولو سره ددغه ټاټوبي دسرچینو چورتالان پیل کړ . داسپانیا پرضد دکولمبیا دخلکو پاڅون له ۱۷۸۱ میلادي کال څخه پیل شو او وروسته له دې چې ناپلئون بوناپارټ اسپانیا هیواد ونیوه او په خپلو مستعمرو یا کالونیو کښې داسپانیا دحکومت قدرت او نفوذ کم شو دکولمبیا دخلکو پاڅون هم سخت شو . بالاخره دجنوبي امریکا مشهور ازادي غواړي سیمون بولیوار په ۱۸۱۹ میلادي کال کښې داسپانیا سلطه پاې ته ورسوله او دغه هیواد خپلواکۍ ترلاسه کړه . (۲) ۱۹۵ کاله وړاندې په همداسې ورځ د۱۸۱۵ میلادي کال دمارچ دمیاشتې په ۱۸ نیټه له سویزرلینډ سره دجینیوا ولایت په یوځاې کیدا سره په اوسنۍ بڼه دغه هیواد جوړ شو . سویزرلینډ له پینځویشتو ولایتونو یا کانټون څخه جوړ دی چې دکنفیډریشن په بڼه اداره کیږي . په پینځلسمې میلادي پیړۍ کښې سویزرلینډ داروپا یو قدرتمن هیواد و وخو سوکه سوکه یې خپل قدرت له لاسه ورکړ . په ۱۸۱۵ میلادي کال کښې وروسته له دې چې نورو ولایتونو یا کانټونو چې جینیوا یې اخري ولایت و و دسویزرلینډ له کنفیډریشن سره یوځاې شو دپاریس کانفرنس چې په فرانسې کښې دناپلئون له ماتي وروسته جوړ شوی وو سویزرلینډ ته دتل لپاره بې طرفي ور ډالۍ کړه او دغه هیواد تراوسه حتی په دوو نړیوالو جنګونو کښې هم خپله بې طرفي ساتلي ده . سویزرلینډ داروپا په مرکز کښې پروت دی او کابو ۴۱ زره مربع کلومیټر مربع مساحت لري . (۳) ۱۵۲ کاله وړاندې په همداسې ورځ د۱۸۵۸ میلاد ي کال دمارچ دمیاشتې په ۱۸ نیټه دډیزل دانجن جرمنی مخترع روډولف ډیزل وزیږد . هغه دانجن دوسایلو دمحرکه ځواک په هکله ډیر تحقیقات وکړل او وتوانید داسې ماشین اختراع کړي چې بریښنا ته له اړتیا پرته په ساده او ارزانه سونګو سره ډیره انرژۍ تولید کړي . دغه ماشین چې نوم یې دهغه په نوم یعني ډيزل انجن نومول شوی دی دټرانسپورټ د وسایلو او صنعت په نړۍ کښې بدلون رامینځته کړ له دې سره سره چې دعلم او صنعت له پرمختګ سره سره هماغه راز له انجن څخه دسپمه وړ اوپرقدرته انجن په توګه استفاده کیږي . روډلف ډیزل په ۱۹۱۳ میلادي کال کښې مړ شو . (۴) ۸۸ کاله وړاندې په همداسې ورځ د۱۹۲۲ میلادي کال دمارچ دمیاشتې په ۱۸ نیټه دهندوستان دخپلواکۍ مشر مهاتما ګاندي چې هڅه یې کوله په سوله ایزو مبارزو سره خپل هیواد دانګلستان داستعمار له منګولو وژغوری ونیول شو او دهندوستان انګریز حکومت هغه په شپږ کاله بند محکوم کړ . دمهاتما ګاندي نیول کیدا له انګلستان څخه دهندوستان دخلکو غوسه او نفرت زیات کړ او دهندوستان دخپلواکۍ لپاره په مبارزې کښې دهغوې اراده یې لاپسې پیاوړي کړه . دویلو ده چې دمهاتما ګاندي دمبارزې رودې نوم ساتیا ګراها وو چې دحقیقت موندنې په معنا ده . مهاتما ګاندي په دغه رودې سره غوښتل له تاوتریخوالي کار اخستلو پرته دښمن ته خپلې غلطیانې وروښيي او هغه دخپل چلند او کړچار بدلولو ته اړ کړي . (۵) ۴۸ کاله وړاندې په همداسې ورځ د۱۹۶۲ میلادي کال دمارچ دمیاشتې په ۱۸ نیټه په الجزایز دفرانسې د استعمار دسلطې دختمولو او دخپلواکۍ دترلاسه کولو لپاره ددغه هیواد دمسلمانو خلکو مبارزه له اته کاله پرله پسې او سختې جګړې او دلس لکو کسانو په وژ کیدا سره نتیجې ته ورسیده . دهغه موافقې پراساس چې داویان په دوهم کانفرنس کښې لاس ته راغله فرانسې دالجزایز خپلواکۍ په رسمیت وپیژندله او له الجزایزڅخه یې خپل ځواکونه وباسل . له دې سره سره په الجزایر کښې فرانسې ته داړونده پټ پوځ ترهګر عملیات تر څه مودې پورې په روان وو. دویلو ده چې هغه وخت دالجزایر مشرۍ دیوسف بن خده پرغاړه وه او څه موده وروسته احمد بن بلا په دغه هیواد کښې حکومت په لاس کښې واخیست . |